Doorgaan naar hoofdcontent

Frédéric Beigbeder. Windows on the World

Frédéric Beigbeder. Windows on the World. Paris: Bernard Grasset, 2003.

Wat is er gebeurd in de 'eerste toren' van het New Yorkse WTC tijdens de ongeveer twee uur tussen het moment dat het vliegtuig ernaar binnen vloog en het moment dat die toren instortte? Niemand weet het precies, want niemand kan het navertellen. In Windows on the World, genoemd naar het restaurant dat bovenin de toren gevestigd was, probeert Frédéric Beigbeder het zich voor te stellen. Het boek bestaat uit 120 hoofdstukjes die allemaal als titel een minuut hebben tussen 8:30 en 10:29. In de even hoofdstukjes is een (verzonnen) jonge, gescheiden Texaanse vader aan het woord die met zijn zoontjes in de toren was gaan ontbijten. In de even hoofdstukken een schrijver Beigbeder die dit allemaal probeert te bedenken en te begrijpen. Het einde staat vanaf het begin vast: de vader en zijn zoontjes gaat het niet overleven, want niemand heeft het overleefd. En de schrijver wordt een gelouterder mens.

'J'ignore vraiment pourquoi j'ai écrit ce livre', schrijft Beigbeder in een van die oneven hoofdstukken, bijna op het eind. En helaas is het mij ook niet helemaal duidelijk geworden. Hij geeft een vrij bizar, eenzijdig beeld van de gebeurtenissen die hij (waarschijnlijk zelfs met opzet) beschrijft in de traditie van de Amerikaanse rampenfilm (Titanic). Wat die mensen is overkomen is in de allereerste plaats iets gruwelijks en onbegrijpelijks. De daders komen slechts één keer ter sprake, en dan slechts zijdelings. Nu is het natuurlijk waar dat de slachtoffers zelf nooit zullen hebben geweten wat er gebeurd is, en waarom. En dat het henzelf niet veel zal hebben geïnteresseerd. Maar de schrijver wil duidelijk maken dat 11 september 2001 een Groot Keerpunt in de westerse samenleving is geweest. Waarom een betrekkelijk willekeurige 'ramp' die rol vervuld heeft, wordt mij niet duidelijk. Het boek was veel gruwelijker geworden, volgens mij, als bijvoorbeeld gepoogd was ook een willekeurige dader te volgen.

Van Beigbeder had ik eerder al zijn boek 99 francs gelezen, over zijn leven in de reclame. Hij zegt daarin die oppervlakkige wereld vaarwel, maar het boek eindigt mistroostig, want wat is er nog anders dan die oppervlakkigheid? Als je gemeen bent, lijkt het net alsof de schrijver zich daarna (dat vorige boek verscheen in het jaar 2000) heeft vastgeklampt aan die elfde september als Echt Iets Heel Ergs dat wij, van onze generatie, toch maar hebben meegemaakt. Maar hij komt er vervolgens niet echt uit, wat hij ook probeert, het lukt hem niet om aan die gevreesde oppervlakkigheid te ontstijgen. Een aantal thema's worden wel aangeraakt: de vrijheid om te leven hoe je wilt, het einde van het grote kapitalisme dat gesymboliseerd wordt door het ineenzijgen van die gebouwen, de verwantschap die er ondanks alle strubbelingen bestaat tussen Frankrijk en de VS. Maar ook die essayistische stukjes leiden nergens naartoe, je wordt er niet echt wijzer van.

Reacties

Anoniem zei…
Het is wel 'n goed boek. Ik vind het heel aangrijpend en het verhaal wordt mooi afgewisseld met kritiek op dingen of bedenkingen van de schrijver. Er staat trouwens een fout in deze recensie, lees maar 'ns goed na.

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Nick Hornby. Funny Girl. Penguin, 2015.

Nick Hornby leeft in een fijne wereld, die uit twee kanten bestaat. Aan de ene kant is er competent uitgevoerd werk. Aan de andere kant bestaat er pretentieloos, maar daarom niet minder competent uitgevoerd vermaak.

Het is een wereld van romantische komedie, zij het dat die komedie ook nog best 30 jaar door kan gaan en dan nog altijd niet verzuurt. Het is een wereld waarin je af en toe geniet van een voetbalwedstrijd en dan weer van een goed boek. Het is een wereld waarin je niet eens heel veel moeite hoeft te doen om mooie, door veel mensen gemaakte dingen hoeft te maken, omdat het je eigenlijk allemaal aan komt waaien.

Het is in dit boek de wereld van Barbara uit Blackpool die aan het begin van de roman – die zich afspeelt in de jaren zestig – wegloopt als ze tot Miss Blackpool verkozen wordt en denkt dat er iets beters op haar wacht en die dan binnen korte tijd inderdaad haar eigen sitcom krijgt op de BBC. Die moeiteloos vervolgens miljoenen kijkers aan zich bindt.

Veel spanning zi…