Doorgaan naar hoofdcontent

Rudie Kagie. Boudewijn Büch. Verslag van een mystificatie

Rudie Kagie. Boudewijn Büch. Verslag van een mystificatie. Amsterdam: Prometheus, 2004.

Boudewijn Büch heeft zijn hele leven verzonnen. Hij vertelde zijn beste vrienden dat hij een zoontje had dat op zesjarige leeftijd was overleden; dat hij twee keer was afgestudeerd, of drie keer; dat zijn vader in de oorlog gevlucht was uit Duitsland, of Polen, of Rusland. De 'biografische schets' van Rudie Kagie gaat dan ook meer over wat Büch niet heeft meegemaakt dan over wat hem wel is overkomen. Dat laatste was ook iets minder spectaculair: schrijven, schrijven, schrijven, tot je er bij neervalt. En vriendschappen opzeggen, en onmogelijk zijn. Ondanks al zijn charmes was Boudewijn Büch volgens dit boek een onaardige man, die zeker de laatste jaren alleen nog geïnteresseerd was in geld om zijn verzameling uit te breiden. (Ik weet nog dat een kennis me een jaar of acht geleden vertelde dat hij Büch had gevraagd om iets te presenteren voor een sympathiek project om de klassieke Nederlandse literatuur aan de man te brengen; en dat hij was geschrokken van het waanzinnige bedrag dat Büch voor zijn bijdrage vroeg.)

De drukte die er nu ontstaat over die verzinsels, lijkt me een beetje overdreven. Ik dacht eigenlijk dat iedereen wel wist dat er gerede twijfel was of Büch wel ooit een zoontje had gehad, en zo ja, of het overleden was, of hij ooit een universiteit van binnen had gezien, enz. Het enige dat nieuw is, is dat hij deze dingen ook aan zijn beste vrienden vertelde.

Het aardige van dit boek is dat niet wordt geprobeerd een echt antwoord te geven op de vraag waarom Büch het nodig vond al die rampen te bedenken die hem steeds maar moesten overkomen, waarom hij moest rondstrooien dat hij homo- of pedoseksueel was, terwijl hij uiteindelijk alleen minnaressen gehad heeft, enz. Een deel van het antwoord op die vraag ligt misschien ook wel in het feit dat iedereen altijd maar die waaromvraag stelt. Als je je ongelukkig voelt, kan dat niet komen doordat je doodgewone Wassenaarse vader onlangs is overleden, dat moet wel te maken hebben met de dood van een zoontje. En als je van die vader hield, was hij de oorlog natuurlijk niet als een tamelijk kleurloze vaderlander doorgekomen, maar als een slachtoffer én een held. Als overal verklaringen voor moeten bestaan, moet je die desnoods zelf verzinnen. Er blijkt trouwens niet uit dit boek dat veel mensen dat nu zo erg vonden; veel mensen hadden wel door dat het allemaal niet zo klopte, maar vonden het ook niet nodig om dat na te gaan.

Een modernere vorm van verklaring is een medische, en die duikt af en toe ook op, in de vorm van de term pseudologia fantastica: die 'drang' om dingen te verzinnen, dat is duidelijk een aandoening. Nou, daar had Büch zelf ook wel van alles op geweten, want hij was immers een tijdje als 'psychofarmacohistoricus' aangesteld aan de Universiteit Utrecht. Zei hij.

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Pauline Slot. Dood van een thrillerschrijfster. Amsterdam: De Arbeiderspers, 2016.

Er zijn te veel schrijvers in de wereld, en te weinig lezers. Zo zit het in ieder geval in de wereld van Pauline Slots nieuwe roman Dood van een thrillerschrijfster. In het hele boek komt er, afgezien van een enkele Griek, slechts één persoon voor die niet schrijft maar leest – al lijkt zelfs deze Stephen even te flirten met de gedachte dat hij weleens een kookboek zou willen maken.

Het boek speelt zich af in een schrijversretraitecentrum in Griekenland dat gedreven wordt door een Nederlandse schrijfster en haar Canadese man (de lezer). Een paar weken per jaar stellen zij hun huis open voor Nederlands- en Engelstaligen die er aan hun boek werken.

Waarom willen al die mensen schrijven? Vooral om schrijver te zijn. Waarom willen ze schrijver zijn? Dat wordt niet helemaal duidelijk, al gaat het er bij de meesten vooral om dat ze rijk en beroemd willen worden. (Er zijn er ook die een intrigerende dichtbundel schrijven of een proefschrift, maar zij zijn in de minderheid.)

Dood van een thril…

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…