Doorgaan naar hoofdcontent

Ronald Giphart. Ik ook van jou

Ronald Giphart en Bert Natter. De beste schrijver van Nederland. Utrecht: Kwadraat, 1995.
Ronald Giphart. Ik ook van jou. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1992.
Wim Daniëls. Giphtaal. De woordvondsten van Ronald Giphart. Amsterdam, Podium, 2004.

De redenen waarom ik deze boeken van de Leidse Universiteitsbibliotheek leende, zijn een beetje ingewikkeld. Laten we het erop houden dat ik ze nodig had 'voor onderzoek'. Maar ik had nog nooit iets van Giphart gelezen, en ik besloot dat er aan die staat maar eens een einde moest komen.

Nu, ik kan kort zijn. Ik begon met het boekje van Daniëls en dat is misschien niet de beste introductie op het genre. Het bestaat voornamelijk uit een lijst met termen uit het oeuvre en dat levert dan trouvailles op als literautisten 'Schrijververeerders die literaire manifestaties bezoeken en daar dan laten merken hoe goed ze het werk van hun favoriete schrijver hebben gelezen'; literijr 'Gezellig literair'; literreur 'Schrijfsels van haatdragende recensenten', en ga zo maar door. Ik denk eigenlijk niet dat er mensen zijn die Giphart om dit soort vondsten lezen, en al helemaal niet dat het zin heeft om ze achter elkaar te zien. Dit soort werkjes geeft het genre van de taalboeken een slechte naam.

Daarna begon ik aan De beste schrijver van Nederland, en dat was een wonderlijke ervaring. Het doet nog het meeste denken aan het scholierencabaret, aan de manier waarop daar leraren 'geparodieerd' worden: je kent ze niet echt, en daarom neem je maar de opvallendste karakteristieken, en die vergroot je uit. De leraar wiskunde laat je bijvoorbeeld de hele tijd zeggen 'Dat moet je heel precies uitrekenen!' Ik kan me nog herinneren dat ik zoiets grappig vond toen ik veertien was, en wat dat betreft was dit een nostalgische ervaring.

Maar toen kwam Ik ook van jou en die dompelde me helemaal onder in de nostalgie. Misschien komt het wel doordat ik onderwijl naar nostalgische muziek luisterde, moet ik erbij zeggen. Maar op de een of andere manier bracht het boek me ineens helemaal terug naar de studentenwereld van het eind van de jaren tachtig, kortom, toen ik er zelf inzat. Waarom dat zo is, kan ik niet uitleggen, en ik weet ook eigenlijk niet of die tijdsaanduiding ertoe doet, of iemand die laten we zeggen drie jaar geleden is afgestudeerd niet dezelfde nostalgie kan voelen. Ja, dat denk ik eigenlijk wel. Dat komt doordat het boek zelf al nostalgisch is, naar een periode die ook voor de schrijver al afgesloten was. En het bovendien beschrijft hoe je als student voor het eerst kennismaakt met dat gevoel van weemoed, dat je eigenlijk al terugverlangt naar wat er gebeurt op het moment dat het gebeurt (het boek wordt veel gelezen door middelbare scholieren en misschien komt er op een dag wel zo een op dit weblog, op zoek naar een leesverslag. Tegen hem of haar zeg ik: het klinkt allemaal wel lekker in dit boek, maar wacht nog een jaar of drie, vier, en je zult het anders begrijpen). 'Jeugd,jacht, liefde, plezier en strijd: vele kostbare seconden verstrijken. Ik moet alweer aan Reza denken. Reza, godverdomme, jij op mij. Ik op jou. Wij samen.'

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Nick Hornby. Funny Girl. Penguin, 2015.

Nick Hornby leeft in een fijne wereld, die uit twee kanten bestaat. Aan de ene kant is er competent uitgevoerd werk. Aan de andere kant bestaat er pretentieloos, maar daarom niet minder competent uitgevoerd vermaak.

Het is een wereld van romantische komedie, zij het dat die komedie ook nog best 30 jaar door kan gaan en dan nog altijd niet verzuurt. Het is een wereld waarin je af en toe geniet van een voetbalwedstrijd en dan weer van een goed boek. Het is een wereld waarin je niet eens heel veel moeite hoeft te doen om mooie, door veel mensen gemaakte dingen hoeft te maken, omdat het je eigenlijk allemaal aan komt waaien.

Het is in dit boek de wereld van Barbara uit Blackpool die aan het begin van de roman – die zich afspeelt in de jaren zestig – wegloopt als ze tot Miss Blackpool verkozen wordt en denkt dat er iets beters op haar wacht en die dan binnen korte tijd inderdaad haar eigen sitcom krijgt op de BBC. Die moeiteloos vervolgens miljoenen kijkers aan zich bindt.

Veel spanning zi…