Doorgaan naar hoofdcontent

Maarten 't Hart. Mozart en de anderen. Amsterdam: Arbeiderspers, 2006.

De romanschrijver Maarten 't Hart eindigt zijn nieuwe boek over muziek met een autobiografisch verhaal, waarin hij vertelt hoe hij Bach uitvoerde in een kerkje in Warmond. Dat verhaal, en daarmee het boek, eindigt als volgt:
Natuurlijk volgde een benauwende nasleep, verzoeken uit het hele land, tot aan Friesland en Groningen en Zeeuws-Vlaanderen toe, om mijn Bach-concert op gerenommeerde orgels te herhalen, en al die verzoeken sloeg ik af, want het feit dat ik een uur lang te Warmond niet door de mand was getuimeld, garandeerde geenszins dat dat elders niet zou gebeuren. En daarbij komt: er zijn zo veel voortreffelijke organisten in Nederland. Laat hen toch voor publiek op al die prachtige orgels Bach vertolken, en laat mij nu maar verder doorwerken aan mijn vissersroman over het Psalmenoproer te Maassluis in 1706, waarbij de blinde organist J.H. Bruyninghuizen op een avond in zijn eigen huis door woedende christenen - vissers, kuipers, haringpakkers en nettenboetsters - werd gemolesteerd.
Dat is een waardig slot, waarin de schrijver zich alsnog bescheiden toont: ach, hij is maar een amateur. Het is ook een kenmerkend slot, voor de merkwaardige stijl ('door de mand tuimelen', 'geenszins') van 't Hart.
Want wat een eigenaardig boek is dit toch.
Neem alleen al de titel: Mozart en de anderen. Wie het boek leest, merkt dat dit betekent dat er twee delen zijn: een bundel ongesorteerde stukken over Mozart, en een stapeltje over het algemeen zeer korte artikeltjes over allerlei andere componisten. Ik vermoed dat vooral die laatste her en der verschenen zijn in tijdschriften, maar een verantwoording ontbreekt, net als een degelijke bibliografie trouwens. Je zou dat allebei wel verwachten gegeven het studieuze karakter van dit boek, waarbij de KV-nummers je om de oren vliegen.
Verder struikelt 't Hart geregeld over zijn eigen enthousiasme, vooral als hij een van zijn eigenzinnige theorieën bewijst. Hij denkt bijvoorbeeld dat belangrijke componisten het jongste kind waren in een groot gezin en 'bewijst' dit door bladzijden lang jongste kinderen in grote gezinnen op te sommen die componist geworden zijn - van de meeste van die componisten heb ik in ieder geval nog nooit gehoord. Ook vindt hij het belangrijk dat grote componisten vaak klein van stuk waren, en dus probeert hij te achterhalen hoe lang Mozart nu eigenlijk was.
Natuurlijk is al die onhandigheid in stijl en al dat gesmijt met feitjes op een bepaalde manier charmant. En dan heb ik het nog niet eens gehad over het ongegeneerd stapelen van superlatieven: alles is almaar prachtig. Toch gaat dat op den duur ook wel een beetje vervelen, de schrijver zegt al met al uiteindelijk zelden of nooit iets waar je van opkijkt, en al helemaal nooit iets waarvan je de muziek beter leert begrijpen. Laat die blinde organist J.H. Bruyninghuizen maar komen!
(Eerder las ik onder andere de roman Lotte Weeda van 't Hart.)

Reacties

Anoniem zei…
mozart was 1,50 groot

klein van stuk

http://www.amadeusmozart.de/InhaltMozartCover2.htm

daar kun je het vinden

Populaire posts van deze blog

Willem Frederik Hermans. Het behouden huis. Amsterdam: De Bezige Bij, 2012 (1952).

Het behouden huis: het is oorlog, het is al heel lang oorlog, het is doodschieten of doodgeschoten worden. Dat alles is al meteen duidelijk vanaf de eerste bladzijde van deze roemruchte novelle van Willem Frederik Hermans. En zoals de dingen gaan: ik geloof dat ik alles gelezen heb van deze beroemde schrijver, maar deze beroemde novelle, misschien wel het beroemdste wat hij schreef, nou net niet.

Het is een aangrijpend verhaal, een verhaal dat je beklemt doordat het je ertoe verleidt net zo opportunistisch te denken als de soldaat die de hoofdpersoon is. Heel lang kun je dat voor jezelf verantwoorden doordat die soldaat duidelijk aan de goede kant is: hij heeft immers aan het begin van het verhaal al meteen een hele serie vluchtende Duitsers doodgeschoten. Aan het einde van het verhaal zijn de rollen omgedraaid en blijkt hij – blijk jij, blijk ik – medeplichtig aan gruwelijker misdaden dan de Duitsers in het verhaal begaan.

Wikipedia denkt op gezag van allerlei vooraanstaande critici d…

Aafke Romeijn. Concept M. Amsterdam: Arbeiderspers, 2018.

Hava leeft in een wereld die de onze is, maar dan nét een beetje verschoven. Het is geen 2018, maar 2020 en bovendien zijn er sinds de jaren 90 hier in Nederland een paar dingen net een beetje anders gelopen. Een politieke partij heeft bijna de absolute macht gekregen en een ziekte houdt het land ook al tijden in de greep: kleurloosheid. Er worden steeds meer kinderen geboren die lijden aan die ziekte, die de samenleving handen vol geld kost, omdat de kleurlozen voortdurend een heel duur kleurmiddel nodig hebben. Radicaal-rechtse jongeren willen daarom af van al die kleurlozen, die de samenleving ontwrichten.

Hava is één van hen én ze is zelf kleurloos.

Bij zo'n het-had-ook-zo-kunnen-gaan-verhaal doet zich altijd de vraag voor: waarom vertelt iemand dit? Waarom spiegelt iemand ons een wereld voor die lijkt op de onze, maar die net een beetje anders is? Waarom geen ongebreidelde fantasie, of juist een realistisch beeld, maar iets ertussen in? Je kunt het bijna niet lezen zonder au…

Paul Celan. Verzamelde gedichten. Amsterdam: Meulenhoff, 2003.

Met een vertaling van Ton Naaijkens.Dit is het verslag van een mislukking. Paul Celan is een groot dichter die ook in Nederlandgerespecteerde liefhebbers heeft, en door een van hen, de hoogleraar Duits en vertaalwetenschap Ton Naaijkens, in het Nederlands is vertaald. Celans verhaal - dat van een Duitstalige Roemeense Jood die na de oorlog het Duits opnieuw moest uitvinden om een glimp de verschrikkingen op te kunnen schrijven - is indrukwekkend, en zijn Verzamelde gedichten zijn in het Nederlands ongehoord prachtig opgeschreven.Maar het boek ziet er ook uit als een brok geblakerd beton, en het is me niet gelukt om er doorheen te breken. Ik begrijp niet wat ik als lezer verondersteld wordt te doen met een gedicht als:Das umhergestossene
Immer-Licht, lehmgelb,
hinter
PlanetenhäuptenErfundene
Blicke, Seh-
narben,
ins Raumschiff gekerbt,
betteln im Erden-
münder.(Het alle kanten op gestoten
steeds licht, leemgeel,
achter
planetenhoofden.Bedachte
blikken, kijk-
krassen, diep
in het ruimte…