Doorgaan naar hoofdcontent

Jean Echenoz. Ravel. Paris: Les éditions de minuit, 2006.

Volgens een jaaroverzicht van het tijdschrift Lire was dit een van de beste Franse boeken van het jaar 2006, Echenoz is een beroemde schrijver, Ravel gaat over een interessante periode in het leven van een componist, ik had me er een tijdje op verheugd het te kunnen lezen. En wat werd ik chagrijnig. Ik verloor eigenlijk alle vertrouwen in de Franse literatuur.

Die lui kunnen niet eens een verhaal vertellen. Altijd van die dunne boekjes, en wat een slechte techniek. Ravel begint bijvoorbeeld heel interessant, als een portret van een estheet, een man die voor zijn kunst leeft en er alleen voor leeft. Zelden heb ik zo'n fraaie beschrijving gelezen van dat alleen zijn als in die eerste bladzijden. Maar daarna had Echenoz er geen zin meer in, gooit hij dat hele principe overboord en is zelfs geen romanschrijver meer, maar een biograaf. Waar we in het eerste deel de hele tijd dicht bij Ravel stonden, wordt ons nu af en toe medegedeeld dat we dit of dat verhaal 'niet hoeven te geloven'. Pardon? Waarom vertelt u het dan? In een roman? Moeten we de eerdere ontboezemingen over hoe Ravel zich in bad voelt dan soms wel geloven?

En dan. Aan het eind van het leven maakt Ravel iets dramatisch door: hij maakt een ongeluk mee en kan daardoor jarenlang niet schrijven. Wat een gelegenheid om daar eens goed over te vertellen. En wat laat Echenoz die gelegenheid liggen. Wat moet een literatuur in een treurige staat zijn, wil dit een van de beste boeken zijn van het afgelopen jaar.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Willem Frederik Hermans. Het behouden huis. Amsterdam: De Bezige Bij, 2012 (1952).

Het behouden huis: het is oorlog, het is al heel lang oorlog, het is doodschieten of doodgeschoten worden. Dat alles is al meteen duidelijk vanaf de eerste bladzijde van deze roemruchte novelle van Willem Frederik Hermans. En zoals de dingen gaan: ik geloof dat ik alles gelezen heb van deze beroemde schrijver, maar deze beroemde novelle, misschien wel het beroemdste wat hij schreef, nou net niet.

Het is een aangrijpend verhaal, een verhaal dat je beklemt doordat het je ertoe verleidt net zo opportunistisch te denken als de soldaat die de hoofdpersoon is. Heel lang kun je dat voor jezelf verantwoorden doordat die soldaat duidelijk aan de goede kant is: hij heeft immers aan het begin van het verhaal al meteen een hele serie vluchtende Duitsers doodgeschoten. Aan het einde van het verhaal zijn de rollen omgedraaid en blijkt hij – blijk jij, blijk ik – medeplichtig aan gruwelijker misdaden dan de Duitsers in het verhaal begaan.

Wikipedia denkt op gezag van allerlei vooraanstaande critici d…

Aafke Romeijn. Concept M. Amsterdam: Arbeiderspers, 2018.

Hava leeft in een wereld die de onze is, maar dan nét een beetje verschoven. Het is geen 2018, maar 2020 en bovendien zijn er sinds de jaren 90 hier in Nederland een paar dingen net een beetje anders gelopen. Een politieke partij heeft bijna de absolute macht gekregen en een ziekte houdt het land ook al tijden in de greep: kleurloosheid. Er worden steeds meer kinderen geboren die lijden aan die ziekte, die de samenleving handen vol geld kost, omdat de kleurlozen voortdurend een heel duur kleurmiddel nodig hebben. Radicaal-rechtse jongeren willen daarom af van al die kleurlozen, die de samenleving ontwrichten.

Hava is één van hen én ze is zelf kleurloos.

Bij zo'n het-had-ook-zo-kunnen-gaan-verhaal doet zich altijd de vraag voor: waarom vertelt iemand dit? Waarom spiegelt iemand ons een wereld voor die lijkt op de onze, maar die net een beetje anders is? Waarom geen ongebreidelde fantasie, of juist een realistisch beeld, maar iets ertussen in? Je kunt het bijna niet lezen zonder au…

Pieter A.M. Seuren. Chomsky's Minimalism. Oxford: OUP, 2004.

Noam Chomsky, dat weet iedereen, is al decennialang een centrale figuur in de taalwetenschap. In het bijzonder de leer van de zinsbouw, de syntaxis, heeft hij heel belangrijk gemaakt en nog steeds is het binnen die syntaxis zo dat iedereen naar Chomsky kijkt: sommigen vol bewondering en anderen vol afschuw, maar iedereen kijkt. Iemand die zo vol afschuw kijkt is Pieter Seuren, inmiddels alweer geruimte tijd emeritus hoogleraar in Nijmegen. In 2004 schreef hij een soort pamflet tegen Chomsky en de laatste versie van diens theorie, het zogenoemde minimalisme. Seuren laat geen spaan heel van dat minimalisme van Chomsky: de theorie zit volkomen onlogisch in elkaar, vanuit wetenschapsfilosofisch oogpunt bekeken is het een warboel, er bestaan geen feiten die deze theorie wel kan verklaren maar andere niet, terwijl omgekeerd andere theorieën wel allerlei feiten kunnen verklaren waar het minimalisme niets mee kan, enz. Maar bovenal is het boek een persoonlijke aanval op Chomsky: de man is …