Doorgaan naar hoofdcontent

Raymond Carver. Cathedral. London: Vintage Books, 2003 (1983).

Raymond Carver. Cathedral Mensen, andere mensen zijn onbegrijpelijk. Ze doen misschien nog niet eens van die vreemde dingen, maar toch begrijp je niet goed waarom ze doen wat ze doen.

Het verhaal 'Fever' van Raymond Carver gaat bijvoorbeeld over een leraar die net gescheiden is van zijn vrouw, die met een collega van hem is weggelopen. Die vrouw bekommert zich toch nog om hem, al praat ze daar een beetje zweverig over. Zo zorgt ze er samen met haar nieuwe vriend voor dat er een oppas komt voor de kinderen, een mevrouw Webster. De leraar neemt het aanbod met open handen aan, omdat de enige oppas die hij zelf kon regelen, al na een paar dagen feestjes in zijn huis blijkt te geven. Mevrouw Webster blijkt een aanwinst, maar neemt na enkele weken ontslag omdat haar man elders kan gaan werken.

Hoe vreemd is dat? Als Raymond Carver het vertelt is het heel vreemd. Het gedrag van de ex krijgt iets onheilspellends, je begrijpt precies waarom de man haar liever niet meer aan de telefoon wil hebben, en ook het ontslag van mevrouw Webster heeft een enorme betekenis - al kom je er niet zo goed achter welke.

En zo is het in alle verhalen. De taal is heel simpel, het verhaaltje is ook heel simpel, maar de hele tijd wordt de lezer met zijn neus gedrukt om het onomstotelijke feit dat wij mensen niets begrijpen van mensen. Wat gaat er in iemand anders om?

Ik weet niet of ik ooit aan Carver begonnen was, als ik dit boek niet had geleend van een vriendin, die hetzelf weer had geleend van een andere vriendin. Die keten van vriendinnen was zeer onder de indruk, en ik ga als ik weer een boek van Carver tegenkom, dat zeker ook lezen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Willem Frederik Hermans. Het behouden huis. Amsterdam: De Bezige Bij, 2012 (1952).

Het behouden huis: het is oorlog, het is al heel lang oorlog, het is doodschieten of doodgeschoten worden. Dat alles is al meteen duidelijk vanaf de eerste bladzijde van deze roemruchte novelle van Willem Frederik Hermans. En zoals de dingen gaan: ik geloof dat ik alles gelezen heb van deze beroemde schrijver, maar deze beroemde novelle, misschien wel het beroemdste wat hij schreef, nou net niet.

Het is een aangrijpend verhaal, een verhaal dat je beklemt doordat het je ertoe verleidt net zo opportunistisch te denken als de soldaat die de hoofdpersoon is. Heel lang kun je dat voor jezelf verantwoorden doordat die soldaat duidelijk aan de goede kant is: hij heeft immers aan het begin van het verhaal al meteen een hele serie vluchtende Duitsers doodgeschoten. Aan het einde van het verhaal zijn de rollen omgedraaid en blijkt hij – blijk jij, blijk ik – medeplichtig aan gruwelijker misdaden dan de Duitsers in het verhaal begaan.

Wikipedia denkt op gezag van allerlei vooraanstaande critici d…

Aafke Romeijn. Concept M. Amsterdam: Arbeiderspers, 2018.

Hava leeft in een wereld die de onze is, maar dan nét een beetje verschoven. Het is geen 2018, maar 2020 en bovendien zijn er sinds de jaren 90 hier in Nederland een paar dingen net een beetje anders gelopen. Een politieke partij heeft bijna de absolute macht gekregen en een ziekte houdt het land ook al tijden in de greep: kleurloosheid. Er worden steeds meer kinderen geboren die lijden aan die ziekte, die de samenleving handen vol geld kost, omdat de kleurlozen voortdurend een heel duur kleurmiddel nodig hebben. Radicaal-rechtse jongeren willen daarom af van al die kleurlozen, die de samenleving ontwrichten.

Hava is één van hen én ze is zelf kleurloos.

Bij zo'n het-had-ook-zo-kunnen-gaan-verhaal doet zich altijd de vraag voor: waarom vertelt iemand dit? Waarom spiegelt iemand ons een wereld voor die lijkt op de onze, maar die net een beetje anders is? Waarom geen ongebreidelde fantasie, of juist een realistisch beeld, maar iets ertussen in? Je kunt het bijna niet lezen zonder au…

Pieter A.M. Seuren. Chomsky's Minimalism. Oxford: OUP, 2004.

Noam Chomsky, dat weet iedereen, is al decennialang een centrale figuur in de taalwetenschap. In het bijzonder de leer van de zinsbouw, de syntaxis, heeft hij heel belangrijk gemaakt en nog steeds is het binnen die syntaxis zo dat iedereen naar Chomsky kijkt: sommigen vol bewondering en anderen vol afschuw, maar iedereen kijkt. Iemand die zo vol afschuw kijkt is Pieter Seuren, inmiddels alweer geruimte tijd emeritus hoogleraar in Nijmegen. In 2004 schreef hij een soort pamflet tegen Chomsky en de laatste versie van diens theorie, het zogenoemde minimalisme. Seuren laat geen spaan heel van dat minimalisme van Chomsky: de theorie zit volkomen onlogisch in elkaar, vanuit wetenschapsfilosofisch oogpunt bekeken is het een warboel, er bestaan geen feiten die deze theorie wel kan verklaren maar andere niet, terwijl omgekeerd andere theorieën wel allerlei feiten kunnen verklaren waar het minimalisme niets mee kan, enz. Maar bovenal is het boek een persoonlijke aanval op Chomsky: de man is …