Doorgaan naar hoofdcontent

De Zoza's. Zo Zuidas. Overwerk & achterklap in de Amsterdamse kantoorjungle. Amsterdam: Pearson Education, 2010.

De Zoza's. Zo Zuidas. Ik heb teveel respect voor machthebbers. Ik kom al ruim tien jaar bijna iedere dag op de Zuidas, omdat ik op Amsterdam Zuid overstap van de trein op de fiets of de metro. Ik drink er soms een espresso en eet er soms bij Wagamama. Met andere woorden, ik zie die andere wereld, van de pakken en het overwerk en targets halen al die tijd van een afstandje. En ik heb er een soort respect voor: dat moeten slimme mensen zijn die daar werken, en ook nog niet bang om dag en nacht te werken.

Dit boek - dat ik in een bevlieging kocht in het boekwinkeltje op Amsterdam Zuid - nuanceert dat beeld. De Zuidas-denkers — of denksters, het boek is door een collectief geschreven, en ik krijg de indruk dat dit vooral uit vrouwen bestaat — graven niet zo diep. Van fascinatie voor het werk dat ze doen is in het geheel geen sprake, intelligentie of zelfs grote werklust worden niet overmatig gewaardeerd. De gemiddelde Zuidas-werker probeert volgens Zo Zuidas met zo min mogelijk moeite zoveel mogelijk geld en status binnen te slepen. Tijdschrijven? Dat gaat zo: "De tijdschrijfklokjes zijn handmatig aan te passen. Dat plaatst de tijdschrijver voor een dilemma. Bijvoorbeeld als je een memootje voor een klant moet schrijven, terwijl je dat vrijwel een-op-een kunt overnemen van een collega. (...) Die cliënt weet toch niet dat je collega onlangs al eenzelfde advies heeft gemaakt voor een andere zaak."

Het geheel maakt vooral een schoolse indruk, het is de opgewonden toon van leerlingen, zonder eigen verantwoordelijkheid, lekker keten, al moet je wel weten dat je ij die-en-die goed moet opletten. Over bazen wordt gepraat zoals vroeger over leraren op school, het zijn geen echte mensen maar karikaturen: "Mijn baas is een achtenvijftigjarige vakidioot. Hij is al-tijd op kantoor. Volgens mij gaat hij alleen naar huis om zijn tasje was weg te brengen en heeft hij een uitklapbedje achter zijn bureau." Niemand neemt echt verantwoordelijkheid, je doet misschien goed je best, maar dat alleen omdat dit moet van je baas. Universiteiten zijn al jarenlang steeds schoolser aan het worden; Zo Zuidas laat zien dat deze houding gaandeweg ook de volgende levensfase bepaalt.

Zo Zuidas geeft alles bij elkaar een boeiend beeld van een wereld waarin alles op zijn plaats staat en jij alleen je plaatsje hoeft te vinden. Je moet zorgen dat je een baan bemachtigt, maar dat is net zoiets als daten, en als je het handig aanpakt, zit je ook gebeiteld. Kritische reflectie op het soort werk dat je doet, ontbreekt geheel. Het woord crisis valt nergens. Dat is (een beetje) beangstigend: deze mensen nemen uiteindelijk wel allerlei beslisingen. Ik wist dat wel, dat de wereld in handen is van leeghoofden, maar toch kom ik moeilijk af van dat respect. Eens kijken of het me morgen lukt, als ik over het Zuidplein loop.

Reacties

Anoniem zei…
Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Nick Hornby. Funny Girl. Penguin, 2015.

Nick Hornby leeft in een fijne wereld, die uit twee kanten bestaat. Aan de ene kant is er competent uitgevoerd werk. Aan de andere kant bestaat er pretentieloos, maar daarom niet minder competent uitgevoerd vermaak.

Het is een wereld van romantische komedie, zij het dat die komedie ook nog best 30 jaar door kan gaan en dan nog altijd niet verzuurt. Het is een wereld waarin je af en toe geniet van een voetbalwedstrijd en dan weer van een goed boek. Het is een wereld waarin je niet eens heel veel moeite hoeft te doen om mooie, door veel mensen gemaakte dingen hoeft te maken, omdat het je eigenlijk allemaal aan komt waaien.

Het is in dit boek de wereld van Barbara uit Blackpool die aan het begin van de roman – die zich afspeelt in de jaren zestig – wegloopt als ze tot Miss Blackpool verkozen wordt en denkt dat er iets beters op haar wacht en die dan binnen korte tijd inderdaad haar eigen sitcom krijgt op de BBC. Die moeiteloos vervolgens miljoenen kijkers aan zich bindt.

Veel spanning zi…