Doorgaan naar hoofdcontent

Anthony Everitt. Augustus. De eerste keizer. Amsterdam: Ambo, 2010 (2006).

Anthony Everitt. Augustus. De eerste keizer

Vertaling: Rob Hartmans

De tijd van Augustus is een van de verbazingwekkendste geweest ooit: de tijd van grote dichters als Vergilius, Ovidius en vooral Horatius, van staatslieden als Julius Caesar, Marcus Antonius en Cleopatra, de tijd dat het Romeinse Rijk militair min of meer zijn 'natuurlijke' omvang bereite, de tijd dat het klassieke Rome werd opgebouwd.

Wat was dat voor een man die bijna vijftig jaar aan het hoofd stond van zo'n gigantisch rijk? Volgens Anthony Everitt ontwikkelde hij zich van een wat onbetekende jongen van het platteland onder protectie van Caesar tot een slim en berekenend en opportunistisch politicus en niet heel erg getalenteerd militair tot een over het algemeen wijze en beheerste heerser die alleen op het eind van zijn leven misschien wel erg verbitterd werd.

Of dat allemaal klopt weet ik natuurlijk niet. Ik weet niet of er iemand is die het zou kunnen nagaan, maar ik kan het in ieder geval niet. In ieder geval geeft het een mooie achtergrond bij de lectuur van de grote dichters uit Augustus' tijd. En sowieso levert het een groot aantal fraaie portretten op. Bijvoorbeeld van Livia, Augustus' vrouw, die altijd bij haar man is gebleven en van wie je kunt vermoeden dat ze achter de schermen veel invloed uitoefende. Of van Marcus Antonius, die in sommige opzichten het spiegelbeeld was van Augustus: militair een genie, maar te weinig geïnteresseerd in politiek om een factor van betekenis te kunnen zijn. Of van Cleopatra, die misschien niet zo knap was om te zien, maar wel een intrigerende persoonlijkheid had en juist weer wel groot politiek inzicht bezat.

Het is ook verbazingwekkend hoe mobiel de Romeinse elite was. Wanneer het iemand in Rome niet beviel, trok hij naar Rhodos of Alexandrië, of werd hij consul in Rome. Augustus heeft waarschijnlijk een groter deel van Europa gezien dan de gemiddelde moderne Europeaan, en dan ook nog hele stukken Noord-Afrika en Klein-Azië. Dit alles terwijl hij helemaal niet zo'n goede gezondheid lijkt te hebben gehad.

Wat hem daarbij uiteindelijk bewogen heeft - machtsdrang? de wens om het beste te doen voor Rome - kom je natuurlijk nooit meer te weten. Volgens Everitt moet het uiteindelijk toch een goed mens zijn geweest, die misschien sommige verraders in de Tiber liet gooien en zijn zoons van hun geliefden scheidde als het politiek beter uitkwam dat ze met een ander trouwde, maar uiteindelijk toch het beste voorhad met de mensen.

Hij heeft hoe dan ook Rome geleid van een enorm woelige periode van bloedige burgeroorlog naar een lange periode van rust en beschaving. Er zijn helaas weinig staatslieden geweest die dat kunnen zegen.

Reacties

Koen zei…
Deze heb ik nog in de kast staan om te lezen. Hoe is de schrijfstijl? Beetje leesbaar? Het ondferwerp is interessant genoeg namelijk.

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

Pauline Slot. Dood van een thrillerschrijfster. Amsterdam: De Arbeiderspers, 2016.

Er zijn te veel schrijvers in de wereld, en te weinig lezers. Zo zit het in ieder geval in de wereld van Pauline Slots nieuwe roman Dood van een thrillerschrijfster. In het hele boek komt er, afgezien van een enkele Griek, slechts één persoon voor die niet schrijft maar leest – al lijkt zelfs deze Stephen even te flirten met de gedachte dat hij weleens een kookboek zou willen maken.

Het boek speelt zich af in een schrijversretraitecentrum in Griekenland dat gedreven wordt door een Nederlandse schrijfster en haar Canadese man (de lezer). Een paar weken per jaar stellen zij hun huis open voor Nederlands- en Engelstaligen die er aan hun boek werken.

Waarom willen al die mensen schrijven? Vooral om schrijver te zijn. Waarom willen ze schrijver zijn? Dat wordt niet helemaal duidelijk, al gaat het er bij de meesten vooral om dat ze rijk en beroemd willen worden. (Er zijn er ook die een intrigerende dichtbundel schrijven of een proefschrift, maar zij zijn in de minderheid.)

Dood van een thril…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…