Doorgaan naar hoofdcontent

Hans Münstermann. Mischa. Uitgeverij De Kring, 2013

Eerder deze week was Hans Münstermann op de radio om iets te vertellen over zijn nieuwe boek, Mischa. Ik kende Münstermanns naam wel, maar had nog nooit iets van hem gelezen. Maar tijdens het interview las hij tweemaal een langer fragment voor uit dit boek en daarbij gebeurde iets geheimzinnigs: hij zoog je helemaal het boek in. Het interview was er niet meer, dit was geen illustratie, hier werd voor je ogen een vrouw voor ogen getoverd, een vrouw van 65 die moet leren leven met het idee dat haar zoon verdacht wordt van een van de ernstigste misdaden die je je kunt voorstellen: de ontvoering van, het misbruik van, de moord op een tienjarig kind.

Dus heb ik het boek meteen gekocht. Mischa is toch iets minder meeslepend wanneer de auteur het niet zelf voorleest. Het thema is aangrijpend: hoe ga je om met die gedachte, het gevoel dat je eigen kind, inmiddels een succesvol man van veertig, ergens diep in zichzelf verstopt een monster lijkt te hebben gekoesterd?

Rosa Weber gaat daar eigenlijk niet mee om. Ze blijft vooral bijna alle tijd ontkennen dat er iets aan de hand kan zijn, ze wil zich niet voorstellen dat haar zoon zoiets onvoorstelbaars gedaan heeft. Ook de schrijver maakt af en toe de indruk terug te deinzen voor zoveel gruwelijks. De zoon, de dader, komt bijna letterlijk nauwelijks aan het woord. Hij zit in de gevangenis, contact is onmogelijk en hij is bovendien heel zwijgzaam geworden. We komen hem niet nader, deze vertegenwoordiger van het absolute kwaad. We zien wel dat Rosa veel van hem houdt om de sympathieke, intelligente, liefhebbende zoon die hij ooit was. Maar wie zien die sympathieke, intelligente, liefhebbende kantjes niet, ook niet echt in de paar scenes waarin Rosa zich het verleden herinnert. We zien alleen een man die sinister zwijgt.

Verder zitten er allerlei draadjes in het boek die ik niet kan plaatsen. Waarom moet het verhaal van het huwelijk van Rosa met Sep die vijf jaar eerder overleed in detail worden verteld (hoe ze elkaar ontmoetten en voor het eerst met elkaar naar bed gingen, wat haar ouders van hem vonden). Ik weet gewoonweg niet hoe ik zoiets moet plaatsen; het lijkt me met de kern van het verhaal niet veel te maken hebben, er wordt van mij niet veel duidelijker door over Rosa of haar zoon Christiaan. Er wordt een paar keer gemeld dat vader en zoon uiterlijk op elkaar lijken – je zou dan kunnen denken: misschien was er dus met de binnenkant van een vader met een zozeer gelijkende binnenkant ook iets mis.

Ik heb Mischa in een paar uur uitgelezen, maar ik geloof niet dat ik snel weer naar een boek van Münstermann grijp. Tenzij het een door hemzelf voorgelezen luisterboek zou zijn.

Reacties

Populaire posts van deze blog

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

Leïla Slimani. Chanson douce. Paris: Gallimard, 2015

Gaan Parijse romans de afgelopen decennia inderdaad allemaal over eenzaamheid? Over mensen die verloren lopen in de grote stad? Die langzaam maar zeker in hun eigen wereldje geraken, omringd door miljoenen anderen?

Dan heeft Leïla Slimani dé Franse roman geschreven, een van de mooiste die er in ieder geval in de afgelopen tijd verschenen is. Chanson douce begint met de gevolgen van een vreselijke moordpartij, waarna de spanning zich in 200 pagina's gaandeweg opbouwt. We volgen een echtpaar, Myriam en Paul, die een kinderjuffrouw in dienst nemen als Myriam aan haar juridische carrière wil bouwen. De kinderjuffrouw (of oppas, hoe noem je dat, nounou), Louise, blijkt perfect: ze maakt het huis perfect schoon en de kinderen zijn dol op haar. Myriam en Paul nemen haar zelfs mee op vakantie, naar Griekenland.

Het zijn de ingrediënten voor een horrorverhaal, zij het dat de ware horror meteen komt. Ik neem ook aan dat je hier een succesvolle film van kunt maken, want er gebeurt van alles …