Doorgaan naar hoofdcontent

Joost de Vries. De republiek. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013

Op zeker moment maakt Geert Wilders een cameo in deze roman. De hoofdpersoon Friso de Vos ziet hem ineens opduiken in het Weense hotel waar hij logeert. Wat Wilders daar precies komt doen blijft onduidelijk: Friso fantaseert er samen met een vriend wel over, en vraagt zich af of hij zich zorgen moet maken over zijn veiligheid, maar verder gebeurt er niets. Die hele Wilders laat zich verder nooit meer zien. 

Het is vast symbolisch. Het boek gaat over identiteit – welk boek gaat er niet over identiteit – en handelt ook nog eens over een groep onderzoekers die zich een beetje cynisch op een wetenschappelijke wijze met de erfenis van extreem rechts bezighouden, de beoefenaren van de Hitlerstudies.

 

Maar het is ook symbolisch op een ander vlak. Er gebeurt de hele tijd van alles in dit boek, dat vervolgens niet wordt afgemaakt of op een sisser afloopt. Daar wil de schrijver misschien iets mee zeggen, maar op mij maakt het uiteindelijk toch de indruk van een ingezakte cake. Je ziet de mooie grote ambities die hebben geïnspireerd tot het bakken – maar het blijft een ingezakte cake.

 

Er zijn allerlei mooie aanzetten. Tot een satire op de wetenschap. Tot een portret van een oude, indrukwekkende man. Tot een studie in de relatie tussen een leermeester en zijn leerling. Tot een visie op wedijver. Tot een thriller. Maar al die dingen wordt het boek uiteindelijk niet, en je hebt het idee dat hier iets bijzonders mee bedoeld is, maar dat De republiek uiteindelijk vooral een verstrooiend boek is, zij het een dat te rommelig en vreemd is om helemaal door verstrooid te zijn.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Willem Frederik Hermans. Het behouden huis. Amsterdam: De Bezige Bij, 2012 (1952).

Het behouden huis: het is oorlog, het is al heel lang oorlog, het is doodschieten of doodgeschoten worden. Dat alles is al meteen duidelijk vanaf de eerste bladzijde van deze roemruchte novelle van Willem Frederik Hermans. En zoals de dingen gaan: ik geloof dat ik alles gelezen heb van deze beroemde schrijver, maar deze beroemde novelle, misschien wel het beroemdste wat hij schreef, nou net niet.

Het is een aangrijpend verhaal, een verhaal dat je beklemt doordat het je ertoe verleidt net zo opportunistisch te denken als de soldaat die de hoofdpersoon is. Heel lang kun je dat voor jezelf verantwoorden doordat die soldaat duidelijk aan de goede kant is: hij heeft immers aan het begin van het verhaal al meteen een hele serie vluchtende Duitsers doodgeschoten. Aan het einde van het verhaal zijn de rollen omgedraaid en blijkt hij – blijk jij, blijk ik – medeplichtig aan gruwelijker misdaden dan de Duitsers in het verhaal begaan.

Wikipedia denkt op gezag van allerlei vooraanstaande critici d…

Aafke Romeijn. Concept M. Amsterdam: Arbeiderspers, 2018.

Hava leeft in een wereld die de onze is, maar dan nét een beetje verschoven. Het is geen 2018, maar 2020 en bovendien zijn er sinds de jaren 90 hier in Nederland een paar dingen net een beetje anders gelopen. Een politieke partij heeft bijna de absolute macht gekregen en een ziekte houdt het land ook al tijden in de greep: kleurloosheid. Er worden steeds meer kinderen geboren die lijden aan die ziekte, die de samenleving handen vol geld kost, omdat de kleurlozen voortdurend een heel duur kleurmiddel nodig hebben. Radicaal-rechtse jongeren willen daarom af van al die kleurlozen, die de samenleving ontwrichten.

Hava is één van hen én ze is zelf kleurloos.

Bij zo'n het-had-ook-zo-kunnen-gaan-verhaal doet zich altijd de vraag voor: waarom vertelt iemand dit? Waarom spiegelt iemand ons een wereld voor die lijkt op de onze, maar die net een beetje anders is? Waarom geen ongebreidelde fantasie, of juist een realistisch beeld, maar iets ertussen in? Je kunt het bijna niet lezen zonder au…

Paul Celan. Verzamelde gedichten. Amsterdam: Meulenhoff, 2003.

Met een vertaling van Ton Naaijkens.Dit is het verslag van een mislukking. Paul Celan is een groot dichter die ook in Nederlandgerespecteerde liefhebbers heeft, en door een van hen, de hoogleraar Duits en vertaalwetenschap Ton Naaijkens, in het Nederlands is vertaald. Celans verhaal - dat van een Duitstalige Roemeense Jood die na de oorlog het Duits opnieuw moest uitvinden om een glimp de verschrikkingen op te kunnen schrijven - is indrukwekkend, en zijn Verzamelde gedichten zijn in het Nederlands ongehoord prachtig opgeschreven.Maar het boek ziet er ook uit als een brok geblakerd beton, en het is me niet gelukt om er doorheen te breken. Ik begrijp niet wat ik als lezer verondersteld wordt te doen met een gedicht als:Das umhergestossene
Immer-Licht, lehmgelb,
hinter
PlanetenhäuptenErfundene
Blicke, Seh-
narben,
ins Raumschiff gekerbt,
betteln im Erden-
münder.(Het alle kanten op gestoten
steeds licht, leemgeel,
achter
planetenhoofden.Bedachte
blikken, kijk-
krassen, diep
in het ruimte…