Doorgaan naar hoofdcontent

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een soort ingeving achteraf, als je als lezer al niet meer zo met die kwestie bezig bent.

Advocaat van de hanen is toch vooral een boek over de dronkenschap, over de vraag waarom je daarin zou vluchten, en op welke manier je dat dan vervolgens het best kunt doen. Quispel heeft een drinkgedrag waarvan ik buiten dit boek nooit heb gehoord, al wordt er gesuggereerd dat het een bekend patroon is: ongeveer een keer per jaar dompelt hij zich een paar weken helemaal onder in de vodka, die hij de rest van het jaar niet aanraakt. Maar het is niet alleen dat: hij denkt ook regelmatig en uitgebreid na over dat drankgedrag, al kost het hem wel veel tijd om tot een conclusie te komen, helemaal aan het eind van het boek, die je als lezer allang getrokken hebt: dat deze manier van doen ook een bescherming biedt tegen het monster van de drank, door het in tijd in te perken.

Tegelijkertijd is het ook een mooi inkijkje in de jaren tachtig: de tijd van de yuppen, de tijd dat de wereld eigenlijk wel helemaal geregeld leek te zijn, zodat je 'blasé' kon zijn (een woord dat regelmatig terugkomt) en je eigen problemen kon verzorgen – waar dan ook rijkelijk in wordt verzien. Advocaat van de hanen roept de sfeer van het Amsterdam van die tijd succesvol op, in ieder geval voor mij – het is alsof je er weer rondloopt, in die stad waar het altijd mooi weer was, maar de corruptie ook in de lucht hing.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

Leïla Slimani. Chanson douce. Paris: Gallimard, 2015

Gaan Parijse romans de afgelopen decennia inderdaad allemaal over eenzaamheid? Over mensen die verloren lopen in de grote stad? Die langzaam maar zeker in hun eigen wereldje geraken, omringd door miljoenen anderen?

Dan heeft Leïla Slimani dé Franse roman geschreven, een van de mooiste die er in ieder geval in de afgelopen tijd verschenen is. Chanson douce begint met de gevolgen van een vreselijke moordpartij, waarna de spanning zich in 200 pagina's gaandeweg opbouwt. We volgen een echtpaar, Myriam en Paul, die een kinderjuffrouw in dienst nemen als Myriam aan haar juridische carrière wil bouwen. De kinderjuffrouw (of oppas, hoe noem je dat, nounou), Louise, blijkt perfect: ze maakt het huis perfect schoon en de kinderen zijn dol op haar. Myriam en Paul nemen haar zelfs mee op vakantie, naar Griekenland.

Het zijn de ingrediënten voor een horrorverhaal, zij het dat de ware horror meteen komt. Ik neem ook aan dat je hier een succesvolle film van kunt maken, want er gebeurt van alles …