Uiteindelijk had Niña Weijers me toch te pakken. Ik was door verschillende fasen gegaan: eerst gecharmeerd door het idee dat deze voor mijn gevoel erg Amsterdamse schrijver zich in Almere vestigde en dat niet alleen, dat ze zich verdiepte in een Almeerse die jaren eerder vermoord was, en door het intellectuele spel dat ze daarmee speelde. Toen een tijdje licht geïrriteerd doordat ze zo weinig leek te willen door te dringen in het leven en de geest van de mensen die ze tegenkwam, de haast ironische distantie tot jongeren die in Almere gaan dansen, of die Lonsdale dragen. Ik zag nog altijd dat het knap was, maar ik vond het een beetje sjablonistisch knap. Maar uiteindelijk werd ik helemaal ingekapseld doordat Weijers die irritatie ook bleek in te zetten en liet zien hoe ze eigenlijk juist erg op een van haar geïnterviewden leekCassandra is het boek dat Weijers schreef toen ze writer in residence was in Almere. Ze raakte er geïnteresseerd in het dossier van Cassandra van Schaijk die in 2007 op 17-jarige leeftijd op een onopgehelderde manier overleed – ze ging 's avonds uit naar een hardcore-avond en haar lichaam werd enkele weken later drijvend in een plas aangetroffen.
Weijers sprak met familie en vrienden van Cassandra, en ze had als gastschrijver ook toegang tot de politie. Ze denkt vooral ook veel na, in het boek, en veel van dat denken heeft te maken met literatuur. Wat beteket true crime? Waarom is het zo aantrekkelijk voor schrijvers en lezers? En hoe zat het ook weer met de klassieke profete Kassandra?
Dat laatste riep tegenstrijdige gevoelens in me op. Ik bewonderde Weijers knapheid eerst, maar zag het later ook als een vorm van kitsch. Er is geen enkele reden om te denken dat Cassandra ook maar iets wist over Kassandra, en hoe slim je de parallellen ook legt, het blijven aangelegde parallellen. Het blijft kunst.
Maar zoals gezegd komt het uiteindelijk allemaal goed, als er een ware ontknoping komt. Een van de vriendinnen van Cassandra, werd eerder met veel distantie en afstand beschreven – een vrouw die haar leven niet echt op orde heeft en maar heel weinig details over Cassandra weet te vertellen, die blijkt misschien Cassandra helemaal nooit gekend te hebben, het verhaal alleen te hebben verzonnen. Maar waarom zou je dat doen?
Maar die vraag zet het hele boek in een ander licht. Waarom zou je een boek over een vermoord meisje schrijven of lezen, een meisje uit een andere wereld, al is het maar omdat ze al bijna 20 jaar geleden vermoord is? Is dat niet óók doen of je een relatie hebt met iemand met wie geen relatie hebt? Is dat niet ook een beetje lenen van het werkelijke verdriet van Cassandra's naasten? Wat zegt dit allemaal over de mens dat hij denkt lekker cultureel verantwoord zich te kunnen vergapen aan het drama van mensen die waarschijnlijk niet zoveel boeken lezen?
Reacties