In mijn zoektocht naar het genre van het kookboek las ik tot nu toe boeken van wat meer belegen schrijvers: een culinair journalist die zijn persoonlijkheid niet kon bedwingen, een schrijfster die demonstratief op de achtergrond blijft en een Turkse-Nederlandse die de verhalen over haar eigen geschiedenis soms langer maakte dan de recepten zelf. Maar er is nog een categorie die ik over het hoofd zag: de influencer. Sepp van Dijk, geboren in 2006, driekwart miljoen volgers op Instagram, schreef Super Simple, Very Tasty.
Het voorwoord opent Pippilangkousiaans: "Ik heb het nog nooit gekookt, dus ik denk dat ik het wel kan." In Ode was het voorwoord een onemanshow waarin de auteur uitgebreid bewees hoe geestig hij zichzelf vond; bij Hale Amus een programmatische tekst over het drukke moderne leven. Alle andere schrijvers proberen hun autoriteit te bewijzen. Van Dijk begint met zijn gebrek eraan. Pas een paar alinea's verderop, als het ware in een bijzin, komen de twee jaar ter sprake die hij ooit in de keuken van restaurant Karel V in Utrecht heeft gewerkt, ik geloof eigenlijk niet dat een van de andere auteurs ervaring heeft in zo'n beroemde keuken. Maar Van Dijk doet zijn best om hem niet af te laten doen aan zijn gewonejongenschap.
Zeewater
Ik heb inmiddels wel een regelmaat ontdekt in de recepten. Bij Philippi begon iedere alinea met een vetgedrukte imperatief; bij Amus was dat net zo, maar dan zonder vet. Een modern recept bestaat uit een reeks alinea's die allemaal beginnen met een imperatief.
Ook Van Dijk houdt zich aan die regel. Neem het recept voor moules frites. Dat is een betrekkelijk eenvoudig gerecht, en de lezer krijgt details te lezen die andere auteurs geloof ik zouden overslaan:
Spoel de mosselen in een grote bak met koud water om al het zand te verwijderen. Schelpen die niet dichtgaan bij een tik of gebroken zijn, zijn niet goed en kunnen direct de prullenbak in.
Super Simple is met andere woorden geschreven voor beginners. In het pastahoofdstuk staat een apart blokje met de uitleg dat al dente letterlijk 'tot de tand' betekent, en dat pastawater naar zeewater moet proeven.
Het tastbare
Taalkeuze is belangrijk voor een modern kookboek In Turkish Express was er voortdurend Turks; in Pasta semplice stond om voor de hand liggende redenen meer Italiaans. Bij Van Dijk heten mosselen weliswaar om mij niet helemaal duidelijke redenen moules, maar er is vooral veel Engels: Super Simple, Very Tasty, The Twisted Chef, Enjoy. Dat hoort bij de wereld die Super Simple, Very Tasty wil beschrijven. De wereld van jongeren die de wereld willen ontdekken. Van Dijk schrijft in zijn voorwoord dat zijn Marry Me Chicken Wellington-video door Gordon Ramsay is opgepikt, een bekende Britse tv-kok. In de inhoudsopgave staan Easy eggs en Traybakes naast Stoven en Salades.
In alle moderne kookboeken staat veel meer tekst dan die van de recepten. Het gaat meestal om een persoonlijkheid, en altijd om een sfeer. Bij Van Dijk gaat het om jeugdige gezelligheid. Ergens midden in het boek, staat een foto van wat vermoedelijk Van Dijks vrienden zijn. De auteur schrijft erbij dat hij hoopt snel weer een biertje te pakken op een terras.
Het boek is daarmee geloof ik vooral een aanhangsel van de Instagram-activiteiten. Het is bedoeld voor mensen die Van Dijks video's bekijken en die dit boek kopen voor zichzelf of als cadeau: kijk, dat is die gozer die jij altijd zo leuk vindt met zijn pollepels. Waarom zijn kookboeken tegenwoordig zo'n beetje de fraaist uitgegeven boeken in de boekhandel? Ik denk: omdat ze zulke goede merch zijn: je kent de auteur én het boek is fraai vormgegeven.én het is nog nuttig ook, want wie wil er niet weten wat hij met het zand in de mosselen moet doen.
Reacties