Posts

Chimamanda Ngozi Adichie. Americanah. Alfred A. Knopf, 2013

Afbeelding
Ergens in de rijke roman Americanah  klaagt een personage over het feit dat mensen als je een roman leest vragen waar het over gaat. Alsof een roman altijd over maar één ding gaat! Americanah  gaat zeker niet over maar één ding. Het is het verhaal van twee jonge Nigerianen, een vrouw en een man, waarvan de eerste een aantal jaar naar Amerika gaat en de ander een aantal jaar naar Engeland. Ze blijven aan elkaar denken en als ze eenmaal beiden terug zijn in Lagos krijgen ze een verhouding. Maar dat is alleen maar – heel, heel kort – het verhaal en ik geloof niet dat het daar over 'gaat'. Je zou misschien kunnen zeggen dat het over racisme gaat, want daarover wordt veel gepraat en gedacht: het diepgewortelde racisme in Amerika, het wat ontspannener maar nog altijd aanwezige racisme in Engeland, de afwezigheid ervan in Nigeria. Ifemelu, de vrouw, schrijft er haar blogs over, verschillende mensen kijken er verschillend tegenaan. Het boek bevat er satirische beschouwingen over, bijvo

Douglas Adams. The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. Random House, 2014.

Afbeelding
  Het is, zie ik , bijna 19 jaar geleden, sinds ik The hitchhiker's guide to the galaxy  las. Wat stond ik er, blijkens mijn aantekeningen, toen boven! Ik heb nu naar de audioversie met Stephen Fry geluisterd, en wat me nu vooral opviel is: wat voor een klassieker dit boek is. Misschien is het dat ondertussen meer geworden dan het indertijd was, maar bijna iedere passage – van de horreurs van de Vogon-poëzie tot en met natuurlijk het antwoord op het mysterie van alles, 42 – hebben een plaats gevonden in de populaire cultuur. En toch is het fris en vrolijk, in ieder geval in de wijze waarop Stephen Fry het brengt in dit audioboek. Want wat is die man goed – het Engelse absurdisme komt er goed uit, ieder persoon heeft een eigen, en heel grappige stem zonder dat er iets geforceerd klinkt.  Het absurdisme in het verhaal zit uiteindelijk toch ook in het herkenbare: iemand kan twee hoofden hebben, of een manisch-depressieve robot zijn, uiteindelijk is het een gewone Engelsman. 

Heike Geißler. Saisonarbeit. Spector, 2014.

Afbeelding
  Een schrijfster in Leipzig kan niet rondkomen van haar schrijven en vertalen en besluit daarom in de kerstperiode een tijdje bij Amazon te werken, om te helpen alle kerstcadeautjes in te pakken. En die schrijfster bent u. Heike Geißler heeft de vraag of de ik in het verhaal nu samenvalt met haar zelf op te lossen door de hoofdpersoon aan te duiden met Sie.  Zo wordt de lezer zelf degene die zo lang de werkvloer opgaat tot ze opstandig wordt. Overigens komt er af en toe ook nog een ik  voorbij, die duidelijk maakt dat ze sommige dingen anders heeft gedaan dan hier beschreven. Zo is u  duidelijk wat minder op haar mondje gevallen dan ik , iets eerder in staat om tegen iemand te zeggen waar het op staat. Het Sie  heeft nog een functie, want een van de draden in het boek is dat men bij Amazon besloten heeft dat iedereen op de werkvloer elkaar aanduidt met Du,  als een teken van de 'platte hiërarchie' bij het bedrijf. Hoe plat die hiërarchie ook is, maakt Geißler duidelijk, feite

John Carey. A little history of poetry. Yale University Press, 2020

Afbeelding
  A little history of poetry  is het soort boek dat het waarschijnlijk wereldwijd goed doet: in kleine stukjes verdeeld geeft het een geschiedenis van de poëzie. Het is geschreven door een vooraanstaand criticus en het begint met een definitie van poëzie: "Poetry is language made special, so that it will be remembered and valued." Het belooft, met andere woorden, dat je door 280 bladzijden te lezen wel zo'n beetje bij bent. Het is ook ongelooflijk oppervlakkig. Als poëzie taal is die bijzonder is gemaakt, waarom verandert wat er bijzonder is dan door de jaren heen? Wat is de relatie tussen je dichtregels herinneren en ze waarderen? Op zulke voor de hand liggende vragen komen er geen antwoorden. In plaats daarvan krijg je een overzicht in column-achtige stukjes – deze little history had zo een serie stukjes in de krant kunnen zijn – met heel veel dingen die ik, toch niet bepaald een kenner van de Engelse dichtkunst, ook wel had kunnen verzinnen. Want dat is nog het raarste

Giulia Alberico. La signora delle Fiandre. Piemme, 2021.

Afbeelding
  Aan de kust van Abruzzo, in het stadje Ortona, woont een oude vrouw: de gravin van Parma Margaretha, samen met een paar van haar getrouwen. Ze kijkt terug op haar leven: geboren als de dochter van keizer Karel en een vrouw uit het Vlaamse volk, steeg ze op tot in hoge kringen. Het werd lange tijd een eenzaam leven, met een eerste man die al na een paar maanden stierf en een tweede van wie ze in ieder geval fysiek niet veel wilde weten, met weinig vrienden, en ook weinig omhanden. Totdat ze voor korte tijd door haar broer Philip tot landvoogd over de opstandige Lage Landen werd gemaakt. Ik wist eigenlijk alleen het laatste van haar, en dat er dan in boeken over de opstand altijd wordt gezegd dat ze de menselijke kant van het Spaanse regime liet zien. In deze interessante roman La signora delle Fiandre  krijgt ze een gezicht, als iemand die deel uitmaakte van een min of meer ontwortelde internationale elite maar die door intellectuele belangstelling in aanraking komt met de min of meer

Wim Willems. De wereldwandelaars. Een verbond van idealisten Querido, 2020.

Afbeelding
 De journalist Wim Willems kreeg goud in handen toen hij materiaal kreeg over de - aanvankelijk – drie jongens die aan het begin van de twintigste eeuw besloten om de wereld over te wandelen. De hele wereld lukte uiteindelijk niet, na jaren en vele avonturen kwamen ze niet verder dan het Midden-Oosten, maar ondertussen hadden ze dingen meegemaakt waarvan jonge mannen ook aan het begin van de eenentwintigste eeuw kunnen dromen. Zoals de ondertitel van het boek zegt is De wereldwandelaars  vooral ook een verhaal over het wonderlijke idealisme aan het begin van de twintigste eeuw. Aan tal van die idealen namen de jongens of in ieder geval sommige van degenen die langere of kortere tijd met ze opliepen deel: socialisme, vegetarisme, 'Rein leven', nudisme, esperantisme, geheelonthouderschap, pacifisme. Maar zelden heb ik zo duidelijk uiteengezet gezien hoe ingewikkeld het eigenlijk zat met die idealismen. Waar het gaat over het vegetarisme legt Willems bijvoorbeeld helder uit hoevee

Aldo Cazzullo. A rivedere le stelle. Dante, il poeta che inventò l'Italia. Mondadori, 2020.

Afbeelding
  Volgens Aldo Cazzullo, journalist bij de Corriere della Sera,  is Italië gemaakt door Dante en de schrijvers na hem. Andere landen zouden zijn gevormd door politiek en oorlog – Italië niet. Voor het Dante-jaar schreef Cazzullo, die verder vooral veel boeken heeft geschreven over Italië, een boek waarin hij dit laat zien, vooral aan de hand van de Commedia Divina , en eigenlijk vooral aan de hand van het Inferno . Dat is een aardig idee, al is die obsessie met wat 'Italië' eigenlijk is wel opvallend. Cazzullo laat zien naar hoeveel Italiaanse steden er wordt verwezen, hoeveel van de zonden die Dante noemt er nog steeds zijn, hoe vaak dichters en zangers nog verwijzen naar Dante of in ieder geval naar dezelfde thema's als Dante. Heel overtuigend is dat allemaal niet, zeker niet voor die centrale stelling – precies omdat Dante zelf schreef over politiek en oorlog is het moeilijk vol te houden dat die geen rol hebben gespeeld –, maar dat doet er niet toe. A rivedere le stelle