Doorgaan naar hoofdcontent

Walt Whitman. Leaves of Grass. Grasbladen. Amsterdam: Em. Querido, 2005 (1855).

Walt Whitman. Leaves of Grass. Grasbladen

Vertaling: Huub Beurskens, Anneke Brassinga, Tsead Bruinja, e.a..

'I celebrate myself' is de eerste regel van Walt Whitman's beroemde bundel Leaves of Grass uit 1855, die een paar jaar geleden, toen de bundel inmiddels 150 jaar oud was, in het Nederlands vertaald werd door 22 dichters. 'Ik bejubel mijzelf' is bijvoorbeeld de vertaling van de eerste regel, gemaakt door Anneke Brassinga.

Ik bejubel mijzelf? Daaruit blijkt weinig uit de rest van de bundel, dat eerder een viering is van zichzelf, en dan vooral als zichzelf als een van de vele, vele, vele voorbeelden van hoe prachtig en groot en wijds en gevarieerd is. Whitman viert zichzelf, omdat hij leeft en daarmee deel kan hebben aan alles wat er is.

Als Brassinga de enige vertaler was geweest, was die eerste regel misschien een reden geweest om het boek snel in een hoek te gooien: hier is iemand aan het woord die iets anders leest dan ik. Maar nu weet je dat er nog 21 kansen zijn, en lees je door.

De mooiste vertaling vond ik die van Hans Verhagen, van het overigens ook prachtige gedicht De slapers, met strofen zoals:

The wretched features of ennuyees, the white features of corpses, the livid faces of drunkards, the sick-gray features of onanists,

The gashed bodies on battlefields, the insane in their strong-doored rooms, the sacred idiots,
The newborn emerging from gates and the dying emerging from gates,
The night pervades them and enfolds them.

De zielige gelaatstrekken der lustelozen, de lijkwitte trekken van lijken, de verlopen koppen van drinkers, de afgetrokken gezichten van zelfbevredigers,
De opengereten lichamen op slagvelden, de geesteszieken achter beveiligde deuren, de heilige idioten,
De pasgeborenen die opduiken uit poortjes en de stervenden die opduiken uit poortjes,
De nacht doordringt ze en omhult ze allemaal.

Whitmans voornaamste stijlmiddel is de opsomming: hij probeert niet door te dringen in de verlopen koppen van de drinkers, hij gebruikt ze om te springen van de trekken van de lijken naar de gezichten van zelfbevredigers, die op hun beurt ook weer springplanken zijn. De wereld is een exuberant spektakel, en de dichter is een exuberant spektakel in de wereld.

Wat een prachtige poëzie. Gezegend het land dat zo'n dichter heeft voortgebracht (de retoriek vind je als je goed analyseert vast ook terug in de toespraken van Obama of in moderne Amerikaanse dichtkunst). Gezegend ook de cultuur die zoveel dichters heeft die zo'n bont palet aan vertalingen voort weten te brengen. En dan ontbreken nog dichters als Zwagerman en Schouten die ook vast interessante bijdragen hadden kunnen leveren, maar nu blijkens het omslag de grootheid hadden om in de krant te jubelen over deze uitgave. Te jubelen, ja, en te vieren.

Reacties

Anoniem zei…
Hallo Marc,

mooie blog.
weet je of Grasbladen nog te krijgen is? ik kwam vandaag via een nieuwsbrief van de vpro met een bericht over de Dode dichters almanak uit op Leaves of Grass, en de vertaling ervan. ik zou ze graag naast elkaar bekijken.

ik lees op het moment David Mitchell, The Thousand Autumns of Jacob the Zoet. Net als Cloud Atlas een aanrader.

Daniëlle Gras
Anoniem zei…
4/11/2011 had ik een droom over de haaien de Orka en de walvis blauw van kleur, en ik droomde over Doris day het kwam op neer dat ik een boek moest zoeken in de Bib van Kees 't hart in het lezen van de boek kwam ik de naam Walt Whitman tegen hij is de walvis in mijn droom.In mijn droom gaat het altijd over boeken dat ik moet lezen.Die boek heb ik nog niet gelezen van Walt. Het is meschien raar wat ik schrijf naar jullie. Heb jullie iets met dromen?
grtjes Linda

Populaire berichten van deze blog

Pauline Slot. Dood van een thrillerschrijfster. Amsterdam: De Arbeiderspers, 2016.

Er zijn te veel schrijvers in de wereld, en te weinig lezers. Zo zit het in ieder geval in de wereld van Pauline Slots nieuwe roman Dood van een thrillerschrijfster. In het hele boek komt er, afgezien van een enkele Griek, slechts één persoon voor die niet schrijft maar leest – al lijkt zelfs deze Stephen even te flirten met de gedachte dat hij weleens een kookboek zou willen maken.

Het boek speelt zich af in een schrijversretraitecentrum in Griekenland dat gedreven wordt door een Nederlandse schrijfster en haar Canadese man (de lezer). Een paar weken per jaar stellen zij hun huis open voor Nederlands- en Engelstaligen die er aan hun boek werken.

Waarom willen al die mensen schrijven? Vooral om schrijver te zijn. Waarom willen ze schrijver zijn? Dat wordt niet helemaal duidelijk, al gaat het er bij de meesten vooral om dat ze rijk en beroemd willen worden. (Er zijn er ook die een intrigerende dichtbundel schrijven of een proefschrift, maar zij zijn in de minderheid.)

Dood van een thril…

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…