Doorgaan naar hoofdcontent

Julian Barnes. Arthur and George.

Nadat ik een paar maanden geleden A sense of an ending gelezen had, wilde ik meer lezen van Julian Barnes, al is het maar omdat ik nog steeds niet helemaal zeker ben wat het einde van A sense nu eigenlijk is. Misschien dat ik er in ander werk een aanwijzing voor kan vinden. 

Arthur and George is, net als A sense, een vreemd soort detectiveverhaal. En net als in A sense is het spel met begin en einde van verhalen er heel belangrijk in (de delen heten 'Beginning', 'Ending with a beginning', 'Beginning with an ending' en 'Endings'): een eerste indruk die je van iemand hebt kan het verhaal van jullie twee voor altijd bepalen (vooral Arthur is daar heel gevoelig voor) en mensen worden voortgedreven door een verlangen te weten wat er na het einde van het leven komt.

 

Arthur in dit boek is Arthur Conan Doyle, de schrijver van onder meer de Sherlock Holmes-verhalen (die hij nooit begint te schrijven zonder te weten wat het einde zal zijn). George is George Edaljee, een jonge ambitieuze man van half-Indische afkomst die op grond van bijzonder weinig concrete aanwijzingen veroordeeld wordt tot 7 jaar gevangenisstraf vanwege het mishandelen van een aantal paarden in het dorp waar hij woont. Conan Doyle heeft zich de zaak van Edaljee aangetrokken en er ook voor kunnen zorgen dat hij gedeeltelijk eerherstel kreeg.

 

Arthur en George is een monument van verbeeldingskracht — van een klein fait divers weet Barnes een monumentaal boek te maken waarbij de lezer voortdurend het gevoel heeft een glimps op te vangen am de geheimen van het leven, Wat is rechtvaardigheid? Wanneer mag je iemand geloven? Hoeveel mogen en moeten we vertrouwen op onze medeburgers? Op het rechtsysteem? Daarbij krijg je prachtige portretten, om te beginnen van de twee titelpersonages. Na het begindeel, waarin het eerste deel van beide levens afwisselend wordt verteld, krijgt de lezer eerst een lang deel over de 'zaak Edaljee' te lezen: de verdenkingen, de speurtocht van de politie, de rechtszaak. Wanneer volgende deel dan overstapt op Arthur en een heel andere kant lijkt op te gaan, denk je als lezer eerst: hè wat jammer, maar laat je je al snel door dit verhaal meeslepen, waarbij je je alleen nog afvraagt hoe die zaken ooit bij elkaar komen. (Hoewel het natuurlijk voor de hand ligt dat de schepper van Sherlock Holmes speurwerk zal doen.)

 

Er wordt wel gezegd dat Barnes vaak schrijft over wat het betekent om Engels te zijn. Maar dat lijkt mij geen recht te doen aan zijn thema's. Natuurlijk, ik zie ook wel dat hij speelt met het feit dat noch de Iers-Schotse Conan Doule noch de Parsi-Schotse Edaljee zuiver Engels zijn van afkomst en tegelijk zo Engels als een potje cricket op een regenachtige zondagmiddag, maar hij schrijft ook voor lezers die niet veel boodschap hebben aan Engelsheid. Hij schrijft ook voor mij.

Reacties

dank u voor de leestip - A&G moet ik nog lezen en dat zal ik nu maar eens moeten doen; ik las er al een paar van Barnes, neerslag daarvan vindt u bij mij, u bent welkom (zie rechterkolom, 'de leesclub')

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

Pauline Slot. Dood van een thrillerschrijfster. Amsterdam: De Arbeiderspers, 2016.

Er zijn te veel schrijvers in de wereld, en te weinig lezers. Zo zit het in ieder geval in de wereld van Pauline Slots nieuwe roman Dood van een thrillerschrijfster. In het hele boek komt er, afgezien van een enkele Griek, slechts één persoon voor die niet schrijft maar leest – al lijkt zelfs deze Stephen even te flirten met de gedachte dat hij weleens een kookboek zou willen maken.

Het boek speelt zich af in een schrijversretraitecentrum in Griekenland dat gedreven wordt door een Nederlandse schrijfster en haar Canadese man (de lezer). Een paar weken per jaar stellen zij hun huis open voor Nederlands- en Engelstaligen die er aan hun boek werken.

Waarom willen al die mensen schrijven? Vooral om schrijver te zijn. Waarom willen ze schrijver zijn? Dat wordt niet helemaal duidelijk, al gaat het er bij de meesten vooral om dat ze rijk en beroemd willen worden. (Er zijn er ook die een intrigerende dichtbundel schrijven of een proefschrift, maar zij zijn in de minderheid.)

Dood van een thril…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…