Doorgaan naar hoofdcontent

Julian Barnes. Arthur and George.

Nadat ik een paar maanden geleden A sense of an ending gelezen had, wilde ik meer lezen van Julian Barnes, al is het maar omdat ik nog steeds niet helemaal zeker ben wat het einde van A sense nu eigenlijk is. Misschien dat ik er in ander werk een aanwijzing voor kan vinden. 

Arthur and George is, net als A sense, een vreemd soort detectiveverhaal. En net als in A sense is het spel met begin en einde van verhalen er heel belangrijk in (de delen heten 'Beginning', 'Ending with a beginning', 'Beginning with an ending' en 'Endings'): een eerste indruk die je van iemand hebt kan het verhaal van jullie twee voor altijd bepalen (vooral Arthur is daar heel gevoelig voor) en mensen worden voortgedreven door een verlangen te weten wat er na het einde van het leven komt.

 

Arthur in dit boek is Arthur Conan Doyle, de schrijver van onder meer de Sherlock Holmes-verhalen (die hij nooit begint te schrijven zonder te weten wat het einde zal zijn). George is George Edaljee, een jonge ambitieuze man van half-Indische afkomst die op grond van bijzonder weinig concrete aanwijzingen veroordeeld wordt tot 7 jaar gevangenisstraf vanwege het mishandelen van een aantal paarden in het dorp waar hij woont. Conan Doyle heeft zich de zaak van Edaljee aangetrokken en er ook voor kunnen zorgen dat hij gedeeltelijk eerherstel kreeg.

 

Arthur en George is een monument van verbeeldingskracht — van een klein fait divers weet Barnes een monumentaal boek te maken waarbij de lezer voortdurend het gevoel heeft een glimps op te vangen am de geheimen van het leven, Wat is rechtvaardigheid? Wanneer mag je iemand geloven? Hoeveel mogen en moeten we vertrouwen op onze medeburgers? Op het rechtsysteem? Daarbij krijg je prachtige portretten, om te beginnen van de twee titelpersonages. Na het begindeel, waarin het eerste deel van beide levens afwisselend wordt verteld, krijgt de lezer eerst een lang deel over de 'zaak Edaljee' te lezen: de verdenkingen, de speurtocht van de politie, de rechtszaak. Wanneer volgende deel dan overstapt op Arthur en een heel andere kant lijkt op te gaan, denk je als lezer eerst: hè wat jammer, maar laat je je al snel door dit verhaal meeslepen, waarbij je je alleen nog afvraagt hoe die zaken ooit bij elkaar komen. (Hoewel het natuurlijk voor de hand ligt dat de schepper van Sherlock Holmes speurwerk zal doen.)

 

Er wordt wel gezegd dat Barnes vaak schrijft over wat het betekent om Engels te zijn. Maar dat lijkt mij geen recht te doen aan zijn thema's. Natuurlijk, ik zie ook wel dat hij speelt met het feit dat noch de Iers-Schotse Conan Doule noch de Parsi-Schotse Edaljee zuiver Engels zijn van afkomst en tegelijk zo Engels als een potje cricket op een regenachtige zondagmiddag, maar hij schrijft ook voor lezers die niet veel boodschap hebben aan Engelsheid. Hij schrijft ook voor mij.

Reacties

dank u voor de leestip - A&G moet ik nog lezen en dat zal ik nu maar eens moeten doen; ik las er al een paar van Barnes, neerslag daarvan vindt u bij mij, u bent welkom (zie rechterkolom, 'de leesclub')

Populaire posts van deze blog

Willem Frederik Hermans. Het behouden huis. Amsterdam: De Bezige Bij, 2012 (1952).

Het behouden huis: het is oorlog, het is al heel lang oorlog, het is doodschieten of doodgeschoten worden. Dat alles is al meteen duidelijk vanaf de eerste bladzijde van deze roemruchte novelle van Willem Frederik Hermans. En zoals de dingen gaan: ik geloof dat ik alles gelezen heb van deze beroemde schrijver, maar deze beroemde novelle, misschien wel het beroemdste wat hij schreef, nou net niet.

Het is een aangrijpend verhaal, een verhaal dat je beklemt doordat het je ertoe verleidt net zo opportunistisch te denken als de soldaat die de hoofdpersoon is. Heel lang kun je dat voor jezelf verantwoorden doordat die soldaat duidelijk aan de goede kant is: hij heeft immers aan het begin van het verhaal al meteen een hele serie vluchtende Duitsers doodgeschoten. Aan het einde van het verhaal zijn de rollen omgedraaid en blijkt hij – blijk jij, blijk ik – medeplichtig aan gruwelijker misdaden dan de Duitsers in het verhaal begaan.

Wikipedia denkt op gezag van allerlei vooraanstaande critici d…

Aafke Romeijn. Concept M. Amsterdam: Arbeiderspers, 2018.

Hava leeft in een wereld die de onze is, maar dan nét een beetje verschoven. Het is geen 2018, maar 2020 en bovendien zijn er sinds de jaren 90 hier in Nederland een paar dingen net een beetje anders gelopen. Een politieke partij heeft bijna de absolute macht gekregen en een ziekte houdt het land ook al tijden in de greep: kleurloosheid. Er worden steeds meer kinderen geboren die lijden aan die ziekte, die de samenleving handen vol geld kost, omdat de kleurlozen voortdurend een heel duur kleurmiddel nodig hebben. Radicaal-rechtse jongeren willen daarom af van al die kleurlozen, die de samenleving ontwrichten.

Hava is één van hen én ze is zelf kleurloos.

Bij zo'n het-had-ook-zo-kunnen-gaan-verhaal doet zich altijd de vraag voor: waarom vertelt iemand dit? Waarom spiegelt iemand ons een wereld voor die lijkt op de onze, maar die net een beetje anders is? Waarom geen ongebreidelde fantasie, of juist een realistisch beeld, maar iets ertussen in? Je kunt het bijna niet lezen zonder au…

Paul Celan. Verzamelde gedichten. Amsterdam: Meulenhoff, 2003.

Met een vertaling van Ton Naaijkens.Dit is het verslag van een mislukking. Paul Celan is een groot dichter die ook in Nederlandgerespecteerde liefhebbers heeft, en door een van hen, de hoogleraar Duits en vertaalwetenschap Ton Naaijkens, in het Nederlands is vertaald. Celans verhaal - dat van een Duitstalige Roemeense Jood die na de oorlog het Duits opnieuw moest uitvinden om een glimp de verschrikkingen op te kunnen schrijven - is indrukwekkend, en zijn Verzamelde gedichten zijn in het Nederlands ongehoord prachtig opgeschreven.Maar het boek ziet er ook uit als een brok geblakerd beton, en het is me niet gelukt om er doorheen te breken. Ik begrijp niet wat ik als lezer verondersteld wordt te doen met een gedicht als:Das umhergestossene
Immer-Licht, lehmgelb,
hinter
PlanetenhäuptenErfundene
Blicke, Seh-
narben,
ins Raumschiff gekerbt,
betteln im Erden-
münder.(Het alle kanten op gestoten
steeds licht, leemgeel,
achter
planetenhoofden.Bedachte
blikken, kijk-
krassen, diep
in het ruimte…