Het is een bekende wijsheid onder lezers dat je de auteur niet moet verwarren met de verteller van een boek, maar in het geval van In violentia veritas maakt dat niets uit. Wat Catherine Girard is de dochter van de Franse schrijver Henri Girard, die in 1941 ervan verdacht werd dat hij zíj́n vader, en zijn tante, en een dienstbode van die tante, om het leven heeft gebracht. En in dit boek wordt in detail beschreven waarom Henri 'Riri' Girard zijn vader, zijn tante en haar dienstbode vermoordt, en waarom.
Dat is hoe dan ook niet misschien allemaal verzonnen, dat moet verzonnen zijn, want er worden zoveel details gegeven, dat kon Catherine (die in de jaren zestig is geboren, dus decennia na de moord) simpelweg allemaal niet weten: al die gesprekken tussen zoon en vader of zoon en tante, al die gedachten die er in het hoofd van de zoon zijn opgekomen, alle details van hoe hij zich in de dagen voor de moord zorgvuldige voorbereidde zodat hij niet te pakken zou kunnen zijn.
Het enige waarvan je je kunt afvragen of het fictie is, is het moment dat de kleine Catherine thuis komt omdat ze van een vriendje heeft gehoord dat ze 'het kind van de moordenaar' is genoemd. En dat hij het bekent. (Nog vorig jaar verscheen er een boek van een andere Franse schrijver waarin iemand anders als de moordenaar werd aangewezen.)
Maar hoe dan ook is het ongelooflijk hoe een dochter zich in zoveel detail kan gaan inleven in een verknipte familie die zoveel lijkt op de hare. Haar opa, de man die vermoord is, van zeer goede komaf, was getrouwd met een jonge vrouw uit een lager milieu die er bovendien socialistische ideeën op na hield, dit alles tot groot verdriet van de familie van opa. Die mogelijk daarom weigerde financieel bij te springen toen de jonge vrouw ziek werd, en zij, de moeder van Girard, de latere moordenaar, stierf.
De vader was de wanhoop nabij, in de zoon was een zaadje van haat geplant, tegen een familie die zijn geliefde moeder, zijn vereerde moeder, zijn alles, had laten doodgaan.
De totaal verziekte driehoek tussen de vader, die graag een 'vriend' van zijn kind wil zijn en hem tegelijkertijd regelmatig keihard slaat, de ongetrouwde tante, die zich vasthoudt aan traditie en familiekapitaal maar die Henri heel graag als haar kind zou willen zien, en Henri wordt adembenemend en tot in detail geschetst. Het zijn natuurlijk allemaal hypothesen, en Catherine Girard maakt nergens duidelijk waar ze dit allemaal nu op baseert, maar dan nog dringt zich de hele tijd de vraag op hoe en waarom iemand dan zulke dingen zou kunnen bedenken over de eigen familie. Of als het allemaal niet bedacht is, hoe ze het dan heeft kunnen opschrijven.
Wie heeft er ooit zo'n ijzingwekkende scene geschreven waarin de eigen vader in koelen bloede drie mensen vermoordt, waaronder een serveerster die echt helemaal niemand wat heeft aangedaan maar die nu eenmaal een ongewenste getuige zou zijn geweest? In violentia veritas is wat dat betreft meer een boek over hoe het is om de dochter te zijn van iemand die mogelijk zijn eigen familie heeft vermoord om daarna zelf een liefdevolle vader te worden, dan echt een boek over die vader.
"Een verontrustend boek" zeggen lezers dan in zulke gevallen. Ik vind dat vaak overdreven, maar voor In violentia veritas geldt het zeker.
Reacties