Doorgaan naar hoofdcontent

Jan Weiler. Drachensaat. Reinbek: Rowohlt, 2010 (2008)

Jan Weiler. Drachensaat Vijf mensen die allemaal aan de rand van de samenleving hebben verkeerd en daar een daad hebben gepleegd die hen op de voorpagina van Bild heeft gebracht — een alcoholist die zich in Bayreuth voor zijn hoofd heeft proberen schieten, een postbode die jarenlang de post die hij niet durfde bezorgen in zijn huis heeft opgespaard, een man die negen jaar met het gemummuiceerde lijk van zijn moeder heeft samengewoond, enz. — worden door een psychiater bijeengebracht in een privé-kliniek. Hij heeft een syndroom ontdekt, dat hij naar zichzelf genoemd, heeft, het Syndroom van Zens. Mensen die niet tegen het grote maatschappelijke onrecht kunnen, dat het ware geluk alleen is voorbehouden aan een kleine groep geprivilegieerde industriëlen leiden aan dat syndroom. Uiteindelijk loopt het uit de hand: de vijf sluiten hun psychiater op en nemen wraak op de onrechtvaardige samenleving.

Drachensaat is een keiharde satire, over een samenleving waarin het leven van het individu wordt vermalen tot tv-amusement. Alle leed heeft een doel: reclametijd verkopen voor heel veel euro's. Het is een grappig boek, en tegelijkertijd een schokkend boek. Over de vernietigende macht van de tv heb ik dit jaar al twee andere romans gelezen — Via Cappello 23 van Christiaan Weijts en Ruhm van Daniel Kehlmann. Wat mij betreft snijdt Drachensaat dieper dan die andere twee. Het boek leest als een trein en bevat prachtige, speelse, passages, maar voelt veel minder aan als een spel. Weiler is echt kwaad.

Een van de dingen die het boek zo hard maakt, is ook de totale eenzaamheid van alle hoofdpersonen. Iedereen staat op zichzelf en interacteert eigenlijk nauwelijks met de anderen. Zelfs al trekken de vijf samen op om hun noodkreet te slaken, dan blijven ze nog moederziel alleen.

Dit boek was een onverwachte ontdekking. R. belde van het vliegveld van Berlijn omdat ze een cadeautje voor me wilde kopen in het boekwinkeltje. Ze noemde een paar titels en auteursnamen, die ik snel googelde, en dit kwam eruit. Ik had eerder nog nooit van Jan Weiler gehoord, maar dat komt omdat ik niet genoeg op de hoogte ben van de moderne Duitse literatuur. Zijn debuut, Maria, ihm schmeckt es nicht! was het grootste verkoopsucces onder de Duitse debuten van de afgelopen twintig jaar. Dat moet ik ook ooit gaan lezen, al is het maar omdat het over een Duitse generatiegenoot van mij gaat die met een Italiaanse vrouw trouwt.

Twee miljoen Duitsers gingen me al voor, maar ik heb een schrijver ontdekt!

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Nick Hornby. Funny Girl. Penguin, 2015.

Nick Hornby leeft in een fijne wereld, die uit twee kanten bestaat. Aan de ene kant is er competent uitgevoerd werk. Aan de andere kant bestaat er pretentieloos, maar daarom niet minder competent uitgevoerd vermaak.

Het is een wereld van romantische komedie, zij het dat die komedie ook nog best 30 jaar door kan gaan en dan nog altijd niet verzuurt. Het is een wereld waarin je af en toe geniet van een voetbalwedstrijd en dan weer van een goed boek. Het is een wereld waarin je niet eens heel veel moeite hoeft te doen om mooie, door veel mensen gemaakte dingen hoeft te maken, omdat het je eigenlijk allemaal aan komt waaien.

Het is in dit boek de wereld van Barbara uit Blackpool die aan het begin van de roman – die zich afspeelt in de jaren zestig – wegloopt als ze tot Miss Blackpool verkozen wordt en denkt dat er iets beters op haar wacht en die dan binnen korte tijd inderdaad haar eigen sitcom krijgt op de BBC. Die moeiteloos vervolgens miljoenen kijkers aan zich bindt.

Veel spanning zi…