Doorgaan naar hoofdcontent

Arnon Grunberg. Huid en haar. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar, 2010

Arnon Grunberg. Huid en haar Ronald Opperstein, de hoofdpersoon van Huid en haar, leeft in de eerste plaats voor zijn werk, het schrijven van een boek over de geschiedenis van de economische bubbel, en daarnaast onderzoek naar de 'economie van de genocide'. Ieder menselijk contact dat hij heeft, beschouwt hij eigenlijk als een onderbreking van dat werk. Als er een vrouw bij hem langskomt om met hem naar bed te gaan, waarschuwt hij alvast dat hij daarna nog wel even moet werken.

Dit is nu al het zoveelste boek dat ik uit de zee van romans van het afgelopen jaar heb gevist dat over werk gaat (andere voorbeelden: Nemesis van Philip Roth, La carte et le territoire van Michel Houellebecq en Mede namens mijn vrouw van Aliefka Bijlsma). Ik weet niet zeker of het een obsessie is van de huidige tijd, of van mij, of dat het toeval is. In ieder geval heeft Oberstein zijn mateloze liefde voor werk met zijn schepper, of in ieder geval de manier waarop Arnon Grunberg zichzelf presenteert in Omdat ik u begeer: "Eerst komt mijn werk, dan komt een hele tijd niets, dan komt weer mijn werk. Daarna komt weer een hele tijd niets, dan weer mijn werk." In diezelfde onherbergzame wereld leeft Oberstein. Hij heeft op zeker moment relaties met een ex-vrouw, een officiële vriendin, een Amerikaanse minnares én een Nederlandse studente, terwijl hij ook nog naar bed gaat met de beste vriendin van de laatste, maar toch maakt hij nooit een macho-indruk. Hij doet het allemaal meer uit beleefdheid, en om van het gezeur af te zijn. Als hij op het eind alles verliest, al die vrouwen en ook zijn twee banen, in Leiden en in Amerika, weet je dus niet eens of hij wel zo treurig moet zijn. Hij heeft nog steeds die economische bubbel.

Onlangs las ik dat Grunberg (of zijn moeder, daar wil ik vanaf wezen) bijzonder gesteld was op Madame Bovary en Don Quichot, omdat het allebei boeken zijn waarin het slecht met de held afloopt omdat zij of hij teveel boeken leest. De hoofdpersoon van Huid en haar houdt niet van fictie en heeft er zelfs een uitgesproken hekel aan, in plaats daarvan loopt hij de hele dag te leuren met een boek over de economie van de genocide waarin hij een aantal artikelen geschreven heeft.

Vrijwel alle andere personages in het boek zijn wel dol op lezen en er worden onwaarschijnlijk veel andere schrijvers genoemd: Zweig, Murakami, Benjamin, Borowski, Levi, Celan en vele anderen. De studente die een verhouding met Oberstein begint heeft wel iets van Emma Bovary: ze heeft een romantisch beeld van de liefde opgepikt, in haar geval uit het werk van Stefan Zweig, en gaat daaraan vrijwel geheel te gronde. Bovendien heeft haar vriendje meegedaan in een amateur-musicaluitvoering van Don Quichot.

Grunberg wordt steeds beter. De vorige roman die ik van hem heb gelezen was Tirza, dat veel strakker in elkaar zat, maar waar ik de grappen miste. De zwarte humor is weer terug, maar nu in een beklemmend verhaal: wat is dit voor wereld waarin we alleen nog ons werk hebben, ons werk aan de economische bubbel?

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…

Nick Hornby. Funny Girl. Penguin, 2015.

Nick Hornby leeft in een fijne wereld, die uit twee kanten bestaat. Aan de ene kant is er competent uitgevoerd werk. Aan de andere kant bestaat er pretentieloos, maar daarom niet minder competent uitgevoerd vermaak.

Het is een wereld van romantische komedie, zij het dat die komedie ook nog best 30 jaar door kan gaan en dan nog altijd niet verzuurt. Het is een wereld waarin je af en toe geniet van een voetbalwedstrijd en dan weer van een goed boek. Het is een wereld waarin je niet eens heel veel moeite hoeft te doen om mooie, door veel mensen gemaakte dingen hoeft te maken, omdat het je eigenlijk allemaal aan komt waaien.

Het is in dit boek de wereld van Barbara uit Blackpool die aan het begin van de roman – die zich afspeelt in de jaren zestig – wegloopt als ze tot Miss Blackpool verkozen wordt en denkt dat er iets beters op haar wacht en die dan binnen korte tijd inderdaad haar eigen sitcom krijgt op de BBC. Die moeiteloos vervolgens miljoenen kijkers aan zich bindt.

Veel spanning zi…